Cyfrowe bliźniaki w budownictwie
(Open Access)
DOI: 10.15199/33.2025.11.13
citation/cytuj: Domański R. A. Digital twins in construction. Materiały Budowlane. 2025. Volume 639. Issue 11. Pages 125-133. DOI: 10.15199/33.2025.11.13
- Abstract / Streszczenie
- Keywords / Słowa kluczowe
- Literature
- Afiliation
- Corresponding Author
- Open Access
The aim of the article is to analyse the legal aspects of creating digital twins in construction at the stage of collecting data and creating a 3D model using the collected data, taking into account, inter alia, the Act of 4 February 1994 on Copyright and Related Rights. As far as the research method adopted in the publication is concerned, it is a qualitative method based on content analysis of texts such as binding legal acts, court rulings and scientific publications in the field of law. The results of the analyses carried out show that, in the indicated legal approach, there are grounds for the creation of digital twins in construction as works within the meaning of the above-mentioned Act on Copyright and Related Rights.
W artykule zaprezentowano analizę prawnych aspektów tworzenia cyfrowych bliźniaków w budownictwie na etapie zbierania danych oraz tworzenia modelu 3D z wykorzystaniem zgromadzonych danych z uwzględnieniem m.in. ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Metoda badawcza przyjętą w publikacji to metoda jakościowa, polegająca na analizie treści tekstów, takich jak obowiązujące akty prawne, orzecznictwo sądów oraz publikacje naukowe z dziedziny prawa. Wyniki przeprowadzonych analiz pokazują, że we wskazanym podejściu prawnym istnieją podstawy do tworzenia cyfrowych bliźniaków w budownictwie jako utworów w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
W artykule zaprezentowano analizę prawnych aspektów tworzenia cyfrowych bliźniaków w budownictwie na etapie zbierania danych oraz tworzenia modelu 3D z wykorzystaniem zgromadzonych danych z uwzględnieniem m.in. ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Metoda badawcza przyjętą w publikacji to metoda jakościowa, polegająca na analizie treści tekstów, takich jak obowiązujące akty prawne, orzecznictwo sądów oraz publikacje naukowe z dziedziny prawa. Wyniki przeprowadzonych analiz pokazują, że we wskazanym podejściu prawnym istnieją podstawy do tworzenia cyfrowych bliźniaków w budownictwie jako utworów w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
digital twin; BIM; copyright; database; 3D model
cyfrowy bliźniak; BIM; prawo autorskie; baza danych; model 3D
cyfrowy bliźniak; BIM; prawo autorskie; baza danych; model 3D
- What is a digital twin? – https://www.ibm.com/think/topics/what-is-a- -digital-twin1 (tłumaczenie własne z języka angielskiego) (data dostępu: 22.07.2025 r.)
- Norma ISO 23247‒1:202 składa się z czterech części: (1) ISO 23247‒1:2021-Automation systems and integration – Digital twin framework for manufacturing-Part 1: Overview and general principles; (2) ISO 23247‒2:2021-Automation systems and integration – Digital twin framework for manufacturing-Part 2: Reference architecture; (3) ISO 23247‒3:2021-Automation systems and integration – Digital twin framework for manufacturing- Part 3: Digital representation of manufacturing elements; (4) ISO 23247‒4:2021-Automation systems and integration – Digital twin framework for manufacturing-Part 4: Information exchange.
- Dz.Urz.UE.L 2001 Nr 167, str. 10 zm.
- Tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r., poz. 24 zm.
- Niewęgłowski A. Prawo autorskie. Komentarz, Warszawa: Wolters Kluwer; 2021.
- Błeszyńska K. Dzieła architektoniczne i architektura krajobrazu jako utwory oraz obowiązek oznaczania ich autorstwa, Przegląd Ustawodawca Gospodarczego. 2022; DOI 10.33226/0137‒5490.2022.9.3.
- Tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r., poz. 418.
- Tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 1679 zm.
- Golat R. Czy utworem jest obiekt, czy jego projekt? Nieruchomości 2010; 2: 13 (nr DOI nieznany).
- Błeszyńska K. Wykorzystanie utworów z przestrzeni publicznej w społeczeństwie informacyjnym jako ograniczenie praw autorskich. W: Prawo wobec kultury i sztuki. Redakcja naukowa Sobczak J., Chałubińska-Jentkiewicz K., Kakareko K., Warszawa: Wolters Kluwer; 2018. s. 159.
- Bukowski M, Flisak D, Okoń Z, Podrecki P, Raglewski J, Stanisławska- -Kloc S, Targosz T. Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz Lex. Redakcja naukowa Flisak D., Warszawa: Wolters Kluwer; 2015.
- Błeszyńska K. Dzieła architektoniczne i architektura krajobrazu jako utwory oraz obowiązek oznaczania ich autorstwa, Przegląd Ustawodawca Gospodarczego. 2022; DOI 10.33226/0137‒5490.2022.9.3.
- Błeszyńska K. Wykorzystanie utworów z przestrzeni publicznej w społeczeństwie informacyjnym jako ograniczenie praw autorskich. W: Prawo wobec kultury i sztuki. Redakcja naukowa Sobczak J., Chałubińska-Jentkiewicz K., Kakareko K., Warszawa: Wolters Kluwer; 2018. s. 159.
- Niewęgłowski A. Prawo autorskie. Komentarz, Warszawa: Wolters Kluwer; 2021.
- Dzięglewski M, Guzik A, Juza M. Digitalizacja dziedzictwa kulturowego w Polsce. Repozytoria cyfrowe jako potencjalne źródło dostępu do zasobów kulturowych, Studia Humanistyczne AGH. 2017; DOI 10.7494/human. 2017.16.2.89‒105.
- System Informacji Prawnej Legalis nr 78316.
- Tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 zm.
- System Informacji Prawnej Legalis nr 2121907.
- Dz.Urz.UE.L 2023 Nr 300, str. 2854.
- Dz.U. z 1996 Nr 32, poz. 143 i załącznik.
- Dz.U. z 2005 Nr 3, poz. 12.
- Dz.Urz.UE.L 1996 Nr 77, str. 20.
- Tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 1769.
- Problematyka prawna dotycząca baz danych na gruncie OBDU została szeroko opisana w publikacji: Domański R.A., Wybrane aspekty prawne cyfrowych narzędzi do modelowania informacji o budynku (BIM), Builder Science. 2024; DOI: 10.5604/01.3001.0054.2825.
- System Informacji Prawnej Legalis nr 2449522.
- System Informacji Prawnej Legalis nr 55987.
- System Informacji Prawnej LEX nr 567213.
- System Informacji Prawnej Legalis nr 48246.
- Barta J., Markiewicz R., Prawo autorskie, 4. wydanie, Warszawa: Wolters Kluwer; 2016.
- System Informacji Prawnej Legalis nr 1048654.
- System Informacji Prawnej Legalis nr 2636176.
- System Informacji Prawnej Legalis nr 1487633.
- Niewęgłowski A. Prawo autorskie. Komentarz, Warszawa: Wolters Kluwer; 2021.
- Niewęgłowski A. Prawo autorskie. Komentarz, Warszawa: Wolters Kluwer; 2021.
- Niewęgłowski A. Prawo autorskie. Komentarz, Warszawa: Wolters Kluwer; 2021.
adw. Rafał Andrzej Domański, Domański Brzozowska Adwokacka Spółka Partnerska
ORCID: 0009-0002-4182-2564
ORCID: 0009-0002-4182-2564
adw. Rafał Andrzej Domański, Domański Brzozowska Adwokacka Spółka Partnerska
ORCID: 0009-0002-4182-2564
Correspondence address: domanski@domanskibrzozowska.pl
Received: 30.06.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 30.06.2025 r.
Revised: 19.08.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 19.08.2025 r.
Published: 21.11.2025 / Opublikowano: 21.11.2025 r.
