Analysis of the feasibility of land development in the protective zone of a decommissioned mine shaft

openaccess, Vol. 643 (03) 2026 / piątek, 20 marca, 2026

Analiza możliwości zagospodarowania terenu w strefie ochronnej zlikwidowanego szybu górniczego

(Open Access)

DOI: 10.15199/33.2026.03.05

citation/cytuj: Jendryś M., Dyduch G. Analysis of the feasibility of land development in the protective zone of a decommissioned mine shaft. Materiały Budowlane. 2025. Volume 643. Issue 03. Pages 49-57. DOI: 10.15199/33.2026.03.05

Under conditions of rising real estate prices and decreasing availability of investment land, the safe utilization of post-mining areas is becoming increasingly important, particularly in Upper Silesia, where investments within the protective zones of decommissioned mine shafts pose a significant challenge. This paper presents an analysis of land development possibilities in the vicinity of the “Poniatowski” shaft based on a review of available technical documentation and numerical modelling. The results indicate that, provided the shaft was properly decommissioned, conditional land development is feasible, subject to compliance with design requirements and monitoring.

W warunkach zwiększających się cen i ograniczenia dostępności terenów inwestycyjnych rośnie znaczenie bezpiecznego wykorzystania terenów pogórniczych, szczególnie na Górnym Śląsku, gdzie wyzwaniem są inwestycje w strefach ochronnych zlikwidowanych szybów. W artykule przeanalizowano możliwość zagospodarowania terenu w otoczeniu szybu „Poniatowski” na podstawie kwerendy dostępnej dokumentacji i modelowania numerycznego. Wyniki wskazują, że przy prawidłowej likwidacji szybu możliwe jest warunkowe zagospodarowanie terenu z zachowaniem wymagań projektowych i monitoringu.
mine shaft liquidation; protective zone; post-mining areas; numerical modelling; FLAC3D.

likwidacja szybów górniczych; strefa ochronna; tereny pogórnicze; modelowanie numeryczne; FLAC3D.
  1. Goerke-Mallet P,Melchers C, Kretschmann J. Global post-mining challenges – experiences from the German hard coal mining industry. W: Proceedings of the International Symposiumon Mining and Environment, Freiberg 2016, 1–10.
  2.  Mhlongo SE, Amponsah-Dacosta F, Kizil M. Risk assessment and prioritisation of abandoned mine shafts in urban areas. Journal of Sustainable Mining. 2023, 22 (1), 1–15.
  3. Wysocki G, Ksit B, Szymczak-Graczyk A. Geoenvironmental Hazards in Development Planning. Sustainability 2025. DOI: 10.3390/su17219685.
  4. Czaja P. Ocena rozwiązań projektowych likwidacji szybów zastosowanych w procesie restrukturyzacji polskiego górnictwa węglowego. Górnictwo i Geoinżynieria. 2009, 33 (3/1), 105–119.
  5. Chudek M. Geomechanika z podstawami ochrony środowiska górniczego i powierzchni terenu. Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice 2002.
  6. Konior J. Wybrane aspekty likwidacji szybów górniczych. Wydawnictwo: XI Szkoła Geomechaniki, Gliwice–Ustroń 2013, 1–12.
  7. Strzałkowski P. Sinkhole hazard caused by inactive mining shafts. Pure and Applied Geophysics. 2021, 178, 1697–1707.
  8. Czaja P. Technologia likwidacji szybów oraz ich infrastruktury podziemnej i powierzchniowej. Wydawnictwa AGH, Kraków 2011.
  9. Konior J. Development of load exerted on the lining of the shaft after its liquidation. Archives of Mining Sciences. 2015, 60 (1), 253–263.
  10. Konietzky H. Mine Sealing. TU Bergakademie Freiberg, Freiberg 2020.
  11. Konietzky H, Frühwirt T, Thiel K. Numerical investigation of shaft sealing systems. Rock Mechanics and Rock Engineering. 2014, 47 (4), 1567–1580.
  12.  Sandve T. Risk assessment of abandoned mine shafts. Engineering Geology. 1996, 42 (1), 1–14.
  13. Krzemień A, Suwała W, Galos K. Sustainable management of mining areas after mine closure. Mineral Economics. 2016, 29 (1–2), 1–10.
  14.  Drescher A. Metody obliczeń parć i przepływu materiałów ziarnistych w zbiornikach. PWN, Warszawa–Poznań 1983.
  15.  Pilecki Z. Geophysical identification of voids and loosened zones in post- -mining areas. E3S Web of Conferences. 2018, 66, 01001.
  16. Strzałkowski P, Chudek M. Assessment of the hazard level posed to a post- -mining area by discontinuous surface deformations. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. 2019.DOI: 10.1088/1755-1315/261/1/012004.
  17. Lagny C. Gas emissions from abandoned mine shafts. International Journal of Mining Science and Technology. 2014, 24 (2), 123–131.
  18.  Duda A, Krzemień A. Forecast of methane emission from closed underground coal mines. Journal of Sustainable Mining. 2018, 17 (4), 184–194.
  19. www.sip.katowice.eu, dostęp: 20.02.2026.
  20. PPU Pryzmat sp. j. Projekt techniczny likwidacji szybu „Poniatowski” SRK SA Oddział w Katowicach KWK „Wieczorek I”. Piekary Śląskie, sierpień 2017 r.
  21.  Kopras M, Buczkowski W, Szymczak-Graczyk A, Walczak Z, Gogolik S. Experimental Validation of Deflections of Temporary Excavation Support Plates with the Use of 3D Modelling. Materials. 2022, 15 (14), 4856. 2022. DOI: 10.3390/ma15144856.
  22.  Zhang G, Yuan Y, Gao Y, Luo Z, Xie L. Stability Analysis of Surface Facilities in UndergroundMining and the Cumulative Impact ofAdjacentMining Activities. Applied Sciences. 2025. DOI: 10.3390/app152312424.
  23.  Ścigała R, Szafulera K, Jendryś M.: Assessment of sinkhole hazard in the post-mining area using the ERTmethod and numerical modeling. Scientific Journals of the Maritime University of Szczecin. 2023. DOI: 10.17402/570.
  24.  Gogolik S, Kopras M, Szymczak-Graczyk A, Tschuschke W. Experimental evaluation of the size and distribution of lateral pressure on the walls of the excavation support. Journal of Building Engineering. 2023. DOI: 10.1016/j. jobe. 2023.106831.
dr inż. Marek Jendryś, Politechnika Śląska, WydziałGórnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej
ORCID: 0000-0003-1159-1275
dr inż. Grzegorz Dyduch, Politechnika Śląska, WydziałGórnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej
ORCID: 0000-0002-3771-8150

dr inż. Marek Jendryś, Politechnika Śląska, WydziałGórnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej
ORCID: 0000-0003-1159-1275

Correspondence address: marek.jendrys@polsl.pl

Full paper:

DOI: 10.15199/33.2026.03.05

Article in PDF file

Received: 25.11.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 25.11.2025 r.
Revised: 02.01.2026 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 02.01.2026 r.
Published: 20.03.2026 / Opublikowano: 20.03.2026 r.