Epoka kamienia 2.0 – rewitalizacja najstarszych idei budownictwa murowego w dobie budownictwa zrównoważonego
(Open Access)
DOI: 10.15199/33.2025.05.09
citation/cytuj: Balcer-Zgraja M. Stone Age 2.0 – revitalising the oldest ideas of masonry construction in the era of sustainable construction. Materiały Budowlane. 2025. Volume 633. Issue 05. Pages 67-77. DOI: 10.15199/33.2025.05.09
- Abstract / Streszczenie
- Keywords / Słowa kluczowe
- Literature
- Afiliation
- Corresponding Author
- Open Access
The aim of the study is to organise knowledge about the properties of stone and its role in the built environment. Research has been conducted in the areas of: material properties, innovative solutions, and prospects for use in architecture. The popularity of raw aesthetics, the need to exhibit materiality, the physical experience of space in the era of the digital revolution is encouraging the revitalisation of stone in architecture, making this material an important element of sustainable construction.
Celem artykułu jest uporządkowanie wiedzy o właściwościach kamienia i jego roli w środowisku zbudowanym. Przeprowadzono badania właściwości materiału, innowacyjnych rozwiązań oraz perspektyw zastosowania w architekturze. Popularność surowej estetyki, potrzeba eksponowania materialności, fizycznego doświadczania przestrzeni w erze rewolucji cyfrowej sprzyja rewitalizacji kamienia w architekturze, czyniąc z tego materiału istotny element budownictwa zrównoważonego.
Celem artykułu jest uporządkowanie wiedzy o właściwościach kamienia i jego roli w środowisku zbudowanym. Przeprowadzono badania właściwości materiału, innowacyjnych rozwiązań oraz perspektyw zastosowania w architekturze. Popularność surowej estetyki, potrzeba eksponowania materialności, fizycznego doświadczania przestrzeni w erze rewolucji cyfrowej sprzyja rewitalizacji kamienia w architekturze, czyniąc z tego materiału istotny element budownictwa zrównoważonego.
architecture; stone; structure; materiality; recycling.
architektura; kamień; struktura; materialność; recykling.
architektura; kamień; struktura; materialność; recykling.
- https://www.archdaily.com/934819/the‑new‑stone‑age.
- https://www.dezeen.com/stone‑age‑2- 0/.
- Webb S. Stone age: a new architecture from an old material. Architectural Review 6 April 2022. https://www.architectural‑review. com/essays/keynote/ stone‑age‑a‑new‑architecture‑from‑an‑old‑material.
- Winkler EM. Stone. Properties, Durability in Man’s Environment. 1st ed. Springer; 1973, 2nd ed. Springer 1975
- Winkler EM. Stone in Architecture. Properties, Durability. 3rd ed. Springer; 1997,
- Siegesmund S, Snethlage R. Stone in Architecture. Properties, Durability. 4th ed. Berlin and Heidelberg: Springer‑Verlag GmbH & Co. KG; 2011, 5th ed. Berlin and Heidelberg: Springer‑Verlag GmbH & Co. KG; 2014
- Osiecka E. Materiały budowlane. Kamień, ceramika, szkło. Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej; 2003
- Lorenc MW, Mazurek S. Wykorzystać kamień. Wrocław: Studio Jasa; 2007
- Hudson J, Cosgrove J. Understanding Building Stones and Stone Buildings. Routledge, Taylor&Francis; 2019
- Siegesmund S, Weiss T, Vollbrecht A. Natural stone, weathering phenomena, conservation strategies and case studies: Introduction. Geological Society London Special Publications 205 (1): 1‒7. 2002; https://doi.org/10.1144/ GSL.SP.2002.205.01.01
- Viles HA. Implications of future climate change for stone deterioration, Geological Society London Special Publications 205 (1): 407‒418. 2002, https://doi.org/10.1144/GSL.SP.2002.205.01.29
- English Heritage. Practical Building Conservation: Stone. Taylor & Francis Ltd, 2012
- McLean W, Silver P. Sustainable and Regenerative Materials for Architecture. Laurence King, 2025
- Schulz B, Schulz A. Manual of Natural Stone: A Traditional Material in a Contemporary Context. De Gruyter; 2020
- Perraudin G. Constructing in Massive Stone Today. Les Presse Du Reel; 2014
- Hall W. Stone. Phaidon Press; 2019
- Blaser W, Souto de Moura E, Herzog J. Eduardo Souto de Moura – Stein Element Stone. Birkhäuser Architecture; 2003
- Niebrzydowski W. Architektura brutalistyczna a idee Nowego Brutalizmu. Białystok: Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej; 2018
- Toromanoff A. Brutalism Reinvented. Prestel Verlag; 2021
- McLaughlin K. Brutalist Architecture: Everything You Need to Know, The imposing, concrete‑heavy aesthetic has long divided architecture fans and critics. Architectural Digest, 12.07.2023 https://www.architecturaldigest.com/ story/brutalist‑architecture‑101.
- Harvey J, Fisher J, Mendelle N. Stone: A Legacy and Inspiration for Art. Black Dog Press; 2011
- Tilley Ch. The Materiality of Stone: Explorations in Landscape Phenomenology. Taylor & Francis. Routledge; 2004
- Dernie D. New Stone Architecture. Laurence King Pub; 2003
- Sert JL, Léger F, Giedion S. Nine Points on Monumentality (1943), Polis Research Center. Txt. Public art observatory project. Universitat de Barcelona https://monoskop.org/images/7/72/Sert_Leger_Giedion_1943_1958_Nine_Points_ on_Monumentality.pdf.
- Stone in Modern Buildings. Principles of Cladding. Preservation technology. Dossier 6 April 2003. https://docomomo.com/wp‑content/ uploads/ 2022/06/Dossier‑6‑Stone‑in‑Modern‑Buildings_ OCR.pdf.
- https://franklloydwright.org/work/.
- Stone Age 2.0 https://www.dezeen.com/2024/02/15/sagrada‑familia‑tristram‑carfrae‑interview‑stone/.
- https://www.arup.com/projects/sagrada‑familia/.
- https://2bmfg.com/en/.
- https://www.buildingcentre.co.uk/whats_on/exhibitions/the‑new‑stone‑age.
- https://www.carlfredriksvenstedt.com/.
- https://www.ericparryarchitects.co.uk/.
- Stone Tower Research Project (2020). https://www.buildingcentre.co.uk/ whats_on/exhibitions/the‑new‑stone‑age.
- New Stone Age exhibition handout. https://www.buildingcentre.co.uk/ whats_on/exhibitions/the‑new‑stone‑age.
- https://www.polycor.com/sustainability/how‑stone‑is‑sustainable/.
- Badanie SNROC, targi Rocalia 2023, https://www.salon‑rocalia. com/en/ news/rocalia‑2023
- Zumthor P. Myślenie architekturą. Karakter; 2010. S. 31
- https://www.ensamble.info/musicalstudycentre.
- Couchez E, Heynickx R. Architectural Education Through Materiality. Pedagogies of 20th Century Design Routledge; 2022
- https://www.wxca.pl/.
dr hab. inż. Małgorzata Balcer‑Zgraja, prof. PS, Politechnika Śląska, Wydział Architektury
ORCID: 0000-0001-7609-8866
ORCID: 0000-0001-7609-8866
dr hab. inż. Małgorzata Balcer‑Zgraja, prof. PS, Politechnika Śląska, Wydział Architektury
ORCID: 0000-0001-7609-8866
Correspondence address: malgorzata.balcer‑zgraja@polsl.pl
Received: 07.01.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 07.01.2025 r.
Revised: 24.02.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 24.02.2025 r.
Published: 22.05.2025 / Opublikowano: 22.05.2025 r.