Błędna diagnostyka budynku wielkopłytowego przyczyną zagrożenia jego konstrukcji nośnej
(Open Access)
DOI: 10.15199/33.2025.12.04
citation/cytuj: Chmielewski R., Sobczyk K., Kruszka L. Incorrect diagnostics of a precast concrete large-panel building as a risk to its supporting structure. Materiały Budowlane. 2025. Volume 640. Issue 12. Pages 27-35. DOI: 10.15199/33.2025.12.04
- Abstract / Streszczenie
- Keywords / Słowa kluczowe
- Literature
- Afiliation
- Corresponding Author
- Open Access
The paper discusses the impact of improper reinforcement of a multi-family residential building on damage that significantly deteriorates the condition of the building. Using the example of a 40-year-old building, an analysis was made of the damage caused by the lack of proper expansion joints in the building, which resulted in the formation of natural expansion joints, mainly visible in the stairwell. As part of the repair work, stiffeners in the form of square tube ties were installed. After a period of high temperatures, new, significant damage spread. In the staircase analyzed, the stiffness of the structure is the lowest, which is why the damage caused by the thermal deformability of the building is concentrated in this area. The summary presents a proposed repair program for the described structural failure and reminds of the statutory obligation to notify the competent PINB (Building Inspection Authority) in the event of exceeding the serviceability limit states.
W artykule omówiono wpływ niewłaściwie przeprowadzonego wzmocnienia konstrukcji wielorodzinnego budynku mieszkalnego na stan tego budynku. Na przykładzie czterdziestoletniego obiektu budowlanego dokonano analizy powstania uszkodzeń, w wyniku braku prawidłowej dylatacji, które uwidoczniły się przede wszystkim na klatce schodowej. W ramach robót naprawczych wstawiono usztywnienia w postaci ściągów z rur o przekroju kwadratowym. Po wystąpieniu okresowo wysokiej temperatury nastąpiła propagacja nowych, istotnych uszkodzeń. W analizowanej klatce schodowej sztywność konstrukcji jest najmniejsza, w związku z tym uszkodzenia, które powstają w wyniku termicznej odkształcalności budynku, koncentrują się w tym miejscu. Przedstawiono propozycję programu naprawczego konstrukcji oraz przypomniano o ustawowym obowiązku zawiadomienia właściwego PINB w przypadku stwierdzenia przekroczenia stanów granicznych użytkowania.
W artykule omówiono wpływ niewłaściwie przeprowadzonego wzmocnienia konstrukcji wielorodzinnego budynku mieszkalnego na stan tego budynku. Na przykładzie czterdziestoletniego obiektu budowlanego dokonano analizy powstania uszkodzeń, w wyniku braku prawidłowej dylatacji, które uwidoczniły się przede wszystkim na klatce schodowej. W ramach robót naprawczych wstawiono usztywnienia w postaci ściągów z rur o przekroju kwadratowym. Po wystąpieniu okresowo wysokiej temperatury nastąpiła propagacja nowych, istotnych uszkodzeń. W analizowanej klatce schodowej sztywność konstrukcji jest najmniejsza, w związku z tym uszkodzenia, które powstają w wyniku termicznej odkształcalności budynku, koncentrują się w tym miejscu. Przedstawiono propozycję programu naprawczego konstrukcji oraz przypomniano o ustawowym obowiązku zawiadomienia właściwego PINB w przypadku stwierdzenia przekroczenia stanów granicznych użytkowania.
building diagnostics; prefabricated construction; large-panel technology.
diagnostyka obiektów budowlanych; budownictwo prefabrykowane; technologia wielkopłytowa.
diagnostyka obiektów budowlanych; budownictwo prefabrykowane; technologia wielkopłytowa.
- Runkiewicz L, Szulc J, Sieczkowski J. Termomodernizacja budynków wielkopłytowych. Aspekty techniczne i finansowe. Przegląd Budowlany, nr 5. 2020.
- Wójtowicz M. Trwałość budynków wielkopłytowych w świetle badań. XIII Konferencja Naukowo-Techniczna, Warsztat Pracy Rzeczoznawcy Budowlanego, Cedzyna, 2014
- Ligęza W. Synteza zagadnień technicznych w rewitalizacji budynków wielkopłytowych, Przegląd Budowlany, nr 6. 2015.
- Knyziak P. Risks of the Durability of Large‑Panel Buildings Elevations in Reference to Technical Audits. MATEC Web of Conferences. 2017; https://doi.org/10.1051/matecconf/201711700080.
- The Guardian, Time. Magnitogorsk building collapse. 2018. Dostęp (14.11.2025): https://www.theguardian.com/world/2018/dec/31/deaths-tower- block-collapses-russia-magnitogorsk-urals-suspected-gas-blast.
- Reuters, IFRC. Kyiv apartment building explosion. 2020. Dostęp (14.11.2025): https://www.reuters.com/article/world/ukraine-apartmentblock- gas-explosion-kills-at-least-one-idUSKBN23S08P/.
- World Bank. Ukraine – Fourth Rapid Damage and Needs Assessment (RDNA4): February 2022 – December 2024. Washington, D.C., World Bank Group. Dostęp (14.11.2025): https://documents.worldbank.org/en/publication/ documents-reports/documentdetail/099022025114040022.
- Runkiewicz L, Piekarczuk A, Szulc J, Mazurek A. Diagnostyka budynków wielkopłytowych. Instytut Techniki Budowlanej. 2019.
- Szulc J, Sieczkowski J. Ściany trójwarstwowe w budynkach wielkopłytowych. Inżynier Budownictwa, nr 10. 2019. Dostęp (14.11.2025): https://inzynierbudownictwa. pl/sciany-trojwarstwowe-w-budynkach-wielkoplytowych/.
- Dębowski J. Typowe uszkodzenia w budynkach wielkopłytowych. Przegląd Budowlany, 2012. Dostęp (14.11.2025): https://www.przegladbudowlany. pl/2012/10/2012-10-PB-25-32_debowski.pdf.
- Szulc J. Procedury diagnostyczne budynków wielkopłytowych. Materiały Budowlane. 2017; https://doi.org/10.15199/33.2017.08.08.
- Szulc J. Diagnozowanie techniczne budynków wzniesionych w technologiach uprzemysłowionych. Systemy wielkopłytowe. Ogólne wytyczne. Seria: Instrukcje, Wytyczne, Poradniki ITB 496/2018, Warszawa.
- Wardach M, Krentowski JR, Knyziak P. Degradation Analyses of Systemic Large-Panel Buildings Using Comparative Testing during Demolition. Materials, 15(11):3770. 2022; https://doi.org/10.3390/ma15113770.
- Wardach M, Krentowski J. Current perspective on large-panel buildings – A review. Structures, 58:105537. 2023; https://doi.org/10.1016/j. istruc.2023.105537.
- Szulc J., Ogólne wytyczne diagnozowania technicznego budynków wzniesionych w technologiach uprzemysłowionych. Systemy wielkopłytowe. Instrukcja ITB nr 496/2018, Warszawa 2018.
- Ekspertyza techniczna dotycząca stanu technicznego elementów konstrukcyjnych II klatki schodowej. Warszawa, marzec 2015 r.
- 991-1-5:2005 Eurokod 1: Oddziaływania na konstrukcje – Część 1-5: Oddziaływania ogólne – Oddziaływania termiczne.
- Ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
- Chmielewski R, Sankowski J, Lisowski M, Muzolf P, Diagnostics of damaged building walls using geodetic monitoring, Materiały Budowlane 7 (2023), https://doi.org/10.15199/33.2023.07.04.
dr hab. inż. Ryszard Chmielewski, Wojskowa Akademia Techniczna, Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji
ORCID: 0000-0001-5662-9180
dr inż. Kamil Sobczyk, Wojskowa Akademia Techniczna, Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji
ORCID: 0000-0002-5929-757X
dr inż. Leopold Kruszka, Wojskowa Akademia Techniczna, Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji
ORCID: 0000-0001-5129-2531
ORCID: 0000-0001-5662-9180
dr inż. Kamil Sobczyk, Wojskowa Akademia Techniczna, Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji
ORCID: 0000-0002-5929-757X
dr inż. Leopold Kruszka, Wojskowa Akademia Techniczna, Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji
ORCID: 0000-0001-5129-2531
dr hab. inż. Ryszard Chmielewski, Wojskowa Akademia Techniczna, Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji
ORCID: 0000-0001-5662-9180
Correspondence address: ryszard.chmielewski@wat.edu.pl
Received: 28.07.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 28.07.2025 r.
Revised: 02.09.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 02.09.2025 r.
Published: 23.12.2025 / Opublikowano: 23.12.2025 r.
