Legal regulations on the management of construction and demolition of waste containing dangerous substances in the context of the circular economy

openaccess, Vol. 641 (01) 2026 / sobota, 24 stycznia, 2026

Regulacje prawne dotyczące gospodarowania odpadami budowlanymi i rozbiórkowymi zawierającymi substancje niebezpieczne w kontekście gospodarki cyrkularnej

(Open Access)

DOI: 10.15199/33.2026.01.03

citation/cytuj: Goljan A., Kozicki M., Naperty-Kowal K., Komorowska K. Legal regulations on the management of construction and demolition of waste containing dangerous substances in the context of the circular economy. Materiały Budowlane. 2025. Volume 641. Issue 01. Pages 23-34. DOI: 10.15199/33.2026.01.03 

One of the key challenges in achieving the goals of the circular economy (CE) is the presence of dangerous substances in construction waste, which may transfer to new construction products during recycling processes, posing a threat to human health and the natural environment. Mitigating the risks associated with their presence requires the implementation of specialized identification, classification, and safe disposal procedures. The authors emphasize the crucial role of pre-demolition audits and mandatory selective waste collection as fundamental components of an effective construction waste management system. They also highlight the need to implement digital material passports designed to provide end-users with detailed information on the presence of hazardous substances in construction products, which is a prerequisite for their safe secondary use in accordance with the principles of the circular economy.

Jednym z kluczowych wyzwań w kontekście realizacji założeń gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) pozostaje obecność substancji niebezpiecznych w odpadach budowlanych, które w procesach recyklingu mogą przedostawać się do nowych wyrobów budowlanych, stanowiąc zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz środowiska naturalnego. Eliminacja ryzyka związanego z ich obecnością wymaga wdrożenia specjalistycznych procedur identyfikacji, klasyfikacji oraz metod bezpiecznego unieszkodliwiania. Podniesiono rolę audytów przedrozbiórkowych oraz obligatoryjnej selektywnej zbiórki odpadów jako fundamentalnych elementów skutecznego systemu zarządzania strumieniem odpadów budowlanych. Zwrócono również uwagę na konieczność wdrożenia cyfrowych paszportów materiałowych produktu, których zadaniem byłoby dostarczanie użytkownikom końcowym szczegółowych informacji o obecności substancji niebezpiecznych w wyrobach budowlanych, co stanowi warunek ich bezpiecznego wtórnego wykorzystania zgodnie z ideą gospodarki cyrkularnej.
Circular Economy (CE); dangerous substances; Construction and Demolition Wastes (CDW). digital product passports

Gospodarka o Obiegu Zamkniętym (GOZ); niebezpieczne substancje; odpady budowlane i rozbiórkowe; cyfrowe paszporty produktu
  1. Komisja Europejska. (2019). Europejski Zielony Ład. Komisja Europejska, COM (2019) 640 final
  2. https://www.forbes.pl/biznes/dekarbonizacja-budownictwa-emisje-w-branzy- budowlanej
  3. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 10 lutego 2021 r. w sprawie nowego planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym (2020/2077 (INI))
  4. United Nations Environment Programme (2021). 2021 Global Status report for Buildings and Construction. Towards a Zero-emission, Efficient and Resilient Buildings and Construction Sector. Nairobi
  5. Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/2486 z 27 czerwca 2023 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 poprzez ustanowienie technicznych kryteriów kwalifikacji służących określeniu warunków, na jakich dana działalność gospodarcza kwalifikuje się jako wnosząca istotny wkład w zrównoważone wykorzystywanie i ochronę zasobów wodnych i morskich, w przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym, w zapobieganie zanieczyszczeniu i jego kontrolę lub w ochronę i odbudowę bioróżnorodności i ekosystemów, a także określeniu, czy ta działalność gospodarcza nie wyrządza poważnych szkód względem któregokolwiek z innych celów środowiskowych, i zmieniające rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2021/2178 w odniesieniu do publicznego ujawniania szczególnych informacji w odniesieniu do tych rodzajów działalności gospodarczej, (Dziennik Unii Europejskiej, Seria L)
  6. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2024/3110 w sprawie ustanowienia zharmonizowanych zasad wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylenia rozporządzenia (UE) nr 305/2011, (Dziennik Unii Europejskiej, Seria L)
  7.  Kompendium GOZ w budownictwie (https://circon.plgbc.org.pl) (dostęp 11.08.24)
  8.  Bardan M, Czarnecki L. Green Recycled Aggregate in Concrete: Feasibility Study. Materials, 18, 488, 2025. doi: 10.3390/ma18030488
  9. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady2008/98/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy, (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 312/3)
  10.  Ustawa z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity Dz. Ustaw z 2023 r., poz. 1587)
  11.  Rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. Ustaw z 2020 r., poz. 10)
  12. Resource Efficent Use of Mixed Wastes. Improving management of construction and demolition waste. Final Report, 2017
  13. Steffen S, Karin G, Georg S. Katastry materiałów budowlanych. Praktyczny przewodnik. Materiały projektu CirCon4Climate, 2023.
  14. Ustawa z 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2021 r, poz. 2151)
  15.  Rozporządzenie Ministra Środowiska z 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. 2015, poz. 796)
  16.  Kozicki M, Guzik K, Deptuła H, Tomaszewska J. Leaching and VOC Emission Tests of Polymer Composites Produced from Post-Consumer Waste in Terms of Application in the Construction Sector. Materials 14, 3518, 2021. doi: 10.3390/ma14133518
  17.  Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 16 lipca 2015 r. w sprawie dopuszczania odpadów do składowania na składowiskach (Dz. Ustaw z 2015 r., poz. 1277)
  18.  Wytyczne dotyczące kontroli odpadów przed rozbiórką i renowacją budynków. Gospodarowanie odpadami z budowy i rozbiórki w UE. 2018
  19.  Kozicki M, Goljan A, Komorowska K, Naperty-Kowal K, Chwedaczuk M, Chyliński F. Bezpieczne stosowanie cyrkularnych wyrobów budowlanych. Pakiet informacyjny dla producentów. Materiały projektu CirCon4Climate, 2023
  20.  Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska (tekst jednolity Dz. Ustaw 2024, poz. 54)
  21.  Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającego i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) 1907/2006 (Dz. Urz. UE L 353 z 31.12.2008, z późniejszymi zmianami.).
  22. Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 396/1)
  23. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1021 z 20 czerwca 2019 r. dotyczące trwałych zanieczyszczeń organicznych, (Dziennik Unii Europejskiej L 169/45)
  24.  Rozporządzenie Komisji (UE) NR 494/2011 z 20 maja 2011 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) w odniesieniu do załącznika XVII (kadm) (Dziennik Unii Europejskiej L 134 z 25.05.2011)
  25. Realizacja zadań wynikających z Konwencji sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych. Skutki włączenia substancji chemicznych do Konwencji sztokholmskiej dla producentów na przykładzie. Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Warszawa, 2020
  26.  https://polystyreneloop.eu/(dostęp 21.08.2023)
  27.  Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/923 z 3 maja 2023 r. zmieniające załącznik XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady odnośnie do ołowiu i jego związków w PVC (dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L123/1 z 08.05.2023)
  28.  PN-EN 15343:2010 Tworzywa sztuczne. Tworzywa z recyklingu. Monitorowanie recyklingu tworzyw sztucznych, ocena zgodności i zawartość recyklatu.
  29.  EN 16637‒1:2023 Construction products: Assessment of release of dangerous substances – Part 1: Guidance for the determination of leaching tests and additional testing steps
  30.  EN 16637-2:2023 Construction products: Assessment of release of dangerous substances – Part 2: Horizontal dynamic surface leaching test
  31.  Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, “W Sprawie Substancji Szczególnie Szkodliwych Dla Środowiska Wodnego Oraz Warunków, Jakie Należy Spełnić Przy Wprowadzaniu Do Wód Lub Do Ziemi Ścieków, a Także Przy Odprowadzaniu Wód Opadowych Lub Roztopowych Do Wód Lub Do Urządzeń Wodnych”,( Dz.U. 2019, poz. 1311, 19, 2019).
dr inż. Anna Goljan, Instytut Techniki Budowlanej
ORCID: 0000-0002-9891-4673
dr Mateusz Kozicki, Instytut Techniki Budowlanej
ORCID: 0000-0001-6053-6550
mgr inż. Katarzyna Naperty-Kowal, Instytut Techniki Budowlanej
mgr Katarzyna Komorowska, Instytut Techniki Budowlanej
ORCID: 0000-0002-4665-286X

dr inż. Anna Goljan, Instytut Techniki Budowlanej
ORCID: 0000-0002-9891-4673

Correspondence address: a.goljan@itb.pl

Full paper:

DOI: 10.15199/33.2026.01.03

Article in PDF file

Received: 30.09.2025 / Artykuł wpłynął do redakcji: 30.09.2025 r.
Revised: 25.11.2025 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 25.11.2025 r.
Published: 26.01.2026 / Opublikowano: 26.01.2026 r