Example of suitability assessment of a post-mining area for construction development

openaccess, Vol. 646 (06) 2026 / czwartek, 25 czerwca, 2026

Przykład kwalifikacji przydatności terenu pogórniczego do zabudowy

(Open Access)

DOI: 10.15199/33.2026.06.05

citation/cytuj: Bryt-Nitarska I., Szafulera-Bałecka K. Example of suitability assessment of a post-mining area for construction development. Materiały Budowlane. 2026. Volume 646. Issue 06. Pages 36-45. DOI: 10.15199/33.2026.06.05

The paper discusses an example of assessing the suitability of a land property for development in a post-mining area located within former mining sites of the Upper Silesian Coal Basin (USCB). The analysis covers both mining and structural aspects, including the history of mining activity, rock mass structure, tectonics, and hydrogeological conditions. Particular attention is paid to the risk of secondary discontinuous deformations associated with overlapping mining edges and the potential impact of adjacent mines. The study presents the classification of the post-mining area as category B22, indicating its conditional suitability for development, and emphasizes the necessity of conducting geological and mining investigations, geophysical surveys, and applying appropriate structural protection measures. The paper demonstrates how a comprehensive analysis of mining and structural data enables rational planning of investments in post-mining areas.

W artykule omówiono przykład kwalifikacji przydatności do zabudowy nieruchomości gruntowej na terenie pogórniczym, zlokalizowanym na obszarze dawnych kopalń w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym (GZW). Analiza obejmuje aspekty górnicze i budowlane, uwzględniając historię eksploatacji, budowę górotworu, tektonikę oraz warunki hydrogeologiczne. Szczególną uwagę poświęcono ryzyku wtórnych deformacji nieciągłych związanych z nakładaniem się krawędzi eksploatacyjnych oraz potencjalnym oddziaływaniem sąsiednich kopalń. Przedstawiono klasyfikację przydatności terenu pogórniczego do kategorii B22, wskazując na jego warunkową przydatność do zabudowy oraz podkreślono konieczność stosowania badań geologiczno- -górniczych i geofizycznych, a także odpowiednich zabezpieczeń konstrukcyjnych. Artykuł pokazuje, w jaki sposób kompleksowa analiza danych górniczych i budowlanych umożliwia racjonalne planowanie inwestycji na terenach pogórniczych.
post-mining area; discontinuous deformations; suitability for development; structural protection measures.

teren pogórniczy; deformacje nieciągłe; przydatność do zabudowy; profilaktyka budowlana.
  1. Kotyrba A. Zagrożenie i ryzyko zapadliskowe terenów Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Wiadomości Górnicze 2005.
  2. Chudek M, Janusz W, Zych J. Studium dotyczące stanu rozpoznania tworzenia się i prognozowania deformacji nieciągłych pod wpływem podziemnej eksploatacji złóż. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, s. Górnictwo, z. 141, 1988.
  3.  Strzałkowski P, Ścigała R. 2017. The causes of mining induced ground steps occurrence – case study from Upper Silesia in Poland. Acta Geodynamika Geomaterial t. 14, nr 3 (187), s. 305–312, DOI: 10.13168/AGG.2017.0013.
  4. Strzałkowski P, Ścigała R, Szafulera K, Kołodziej K. Surface Deformations Resulting from Abandoned Mining Excavations. Energies 2021, 14, 2495. https://doi.org/10.3390/en14092495
  5. Ścigała R, Szafulera K. Linear discontinuous deformations created on the surface as an effect of underground mining and local geological conditions – case study. Bull Eng Geol Environ 79, 2059–2068 (2020). https://doi. org/10.1007/s10064-019-01681-1
  6. Szafulera K, Jendryś M, Kruczkowski M. Ocena przydatności terenu do zabudowy ze względu na zagrożenie zapadliskami – studium przypadku. Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Art. nr 109, 2019, DOI: 10.24425/znigsme.2019.2019.130172.
  7. Strzałkowski P, Ścigała R, Szafulera K. Categories of mining areas of closed mines due to limitations of land use for building purposes on selected examples. W: Pilecka E, Tatara T, Kogut JP, red. 5th International Scientific Conference on Civil Engineering-Infrastructure-Mining, Kraków, Poland, January 17–18, 2019 [Online]. T. 106. E3S Web of Conferences. EDP Sciences; 2019: (plik pdf) 1–8. doi: 10.1051/e3sconf/201910601010.
  8. Woźniak H, Nieć M. red. 2009. Zasady dokumentowania warunków geologiczno-inżynierskich dla celów likwidacji kopalń. Warszawa: Ministerstwo Środowiska.
  9. Archiwum Dokumentacji Mierniczo – Geologicznej WUG.
  10.  Ścigała R. 2013, The influence of deposit tectonics on the distribution on mining area deformations. Publ. House of Silesian Univ. of Technology.
  11. Knothe St. Prognozowanie wpływów eksploatacji górniczej. Wydawnictwo Śląsk, Katowice 1984.
  12.  Popiołek E. Ochrona terenów górniczych. Kraków, Wydawnictw Akademii Górniczo – Hutniczej, 2009.
  13. Białek J. Algorytmy i programy komputerowe do prognozowania deformacji terenu górniczego. Monografia. Wydawnictwo Politechniki Śląskiej. Gliwice 2003.
  14. Chudek M, Strzałkowski P, Ścigała R. Czas trwania poeksploatacyjnych deformacji powierzchni terenu w zależności od warunków geologiczno-górniczych. Budownictwo Górnicze i Tunelowe. Kwartalnik Naukowo-Techniczny nr 3/2000. (str. 38‒42).
  15. Kwiatek J. Obiekty budowlane na terenach górniczych. Wydawnictwo GIG. 2003.
  16.  Ustawa z 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. 2026 poz. 69).
  17.  Ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2025 poz. 418).
  18.  Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022 poz. 1225).
  19. Ustawa z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2003, nr 80, poz. 717).
dr hab. inż. Izabela Bryt-Nitarska, Polska Akademia Nauk, Instytut Mechaniki Górotworu
ORCID: 0000-0002-2291-7667
dr inż. Katarzyna Szafulera-Bałecka, Politechnika Śląska, Wydział Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej
ORCID: 0000-0001-7303-279X

dr inż. Katarzyna Szafulera-Bałecka, Politechnika Śląska, Wydział Górnictwa, Inżynierii Bezpieczeństwa i Automatyki Przemysłowej
ORCID: 0000-0001-7303-279X

Correspondence address: katarzyna.szafulera@polsl.pl

Full paper:

DOI: 10.15199/33.2026.06.05

Article in PDF file

Received: 09.02.2026 / Artykuł wpłynął do redakcji: 09.02.2026 r.
Revised: 02.04.2026 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 02.04.2026 r.
Published: 24.06.2026 / Opublikowano: 24.06.2026 r.