Architectural and technical aspects of the adaptive reuse of historic industrial fabric


openaccess, Vol. 648 (08) 2026 / środa, 19 sierpnia, 2026

Architektoniczne i techniczne aspekty ponownego wykorzystania zabytkowej substancji przemysłowej

(Open Access)

DOI: 10.15199/33.2026.08.09

citation/cytuj: Marchwiński J., Kopyłow O., Starzyk A. Architectural and technical aspects of the adaptive reuse of historic industrial fabric. Materiały Budowlane. 2026. Volume 648. Issue 08. Pages 68-79. DOI: 10.15199/33.2026.08.09

One of the frequently observed approaches is the adaptive reuse of post-industrial structures for office functions. Such buildings are often of historic character andwere designed in accordancewith standards that differ substantially fromcontemporary regulatory and performance requirements.Their original function typically does not correspond to current expectations regarding the organization of modern work environments. When combined with conservation constraints resulting fromheritage protection, this condition gives rise to specific design challenges, which may simultaneously serve as a catalyst for the development of non-standard and innovative solutions. These issues are discussed on the basis of the author’s design project involving the adaptive reuse of the historic former phenol production building, located within the premises of ORLEN (formerly PGNiG) inWarsaw, converted for administrative purposes. The study classifies the principal problems accompanying the implementation of this project and presents selected strategies for shaping a contemporary office environment that represent a compromise between the preservation of historic fabric and the requirements of a modern workplace.

Jednym z często obserwowanych kierunków działań jest adaptacja budynków poprzemysłowych do funkcji biurowych. Obiekty te mają często charakter historyczny i były projektowane zgodnie ze standardami znacznie odbiegającymi od współczesnych norm. Ich pierwotna funkcja zazwyczaj nie odpowiada aktualnym wymaganiom dotyczącym organizacji nowoczesnej przestrzeni pracy. W połączeniu z ograniczeniami wynikającymi z ochrony konserwatorskiej prowadzi to do określonych wyzwań projektowych, które jednocześnie mogą inspirować do poszukiwania rozwiązań niestandardowych. Zagadnienia te przedstawiono na podstawie autorskiego projektu adaptacji zabytkowego budynku dawnej fenolowni, zlokalizowanego na terenie zakładów ORLEN (wcześniej PGNiG) w Warszawie, przekształconego na cele administracyjne. W opracowaniu dokonano klasyfikacji problemów towarzyszących realizacji tego zamierzenia oraz zaprezentowano wybrane strategie kształtowania współczesnego środowiska biurowego, stanowiące kompromis pomiędzy ochroną historycznej substancji a wymaganiami nowoczesnego miejsca pracy.
reuse; office buildings; modernization; heritage buildings; industrial architecture.

ponowne wykorzystanie; budynki biurowe; modernizacja; zabytki; architektura industrialna.
  1. Foster G. Circular economy strategies for adaptive reuse of cultural heritage buildings to reduce environmental impacts, Resources, Conservation and Recycling. 2020. DOI: 10.1016/j. resconrec. 2019.104507.
  2. Munonye WC, Ajonye GO. Energy-driven circular design in the built environment: rethinking architecture and infrastructure, Frontiers in Sustainable Cities. 2025. DOI: 10.3389/frsc. 2025.1569362.
  3. Hou D, Al-Tabbaa A, O’Connor D, Hu Q, Zhu Y, Wang L, Kirkwood NG, Ok YS, Tsang DCW, Bolan N, Rinklebe J. Sustainable remediation and redevelopment of brownfield sites. Nature Reviews Earth & Environment. 2023. DOI: 10.1038/s43017-023-00404-1.
  4. Savoie É, Sapinski JP, LarocheAM. Key factors for revitalising heritage buildings through adaptive reuse, Buildings&Cities. 2025. DOI: 10.5334/bc. 495.
  5. Hussein F, Alhebsi K. Adaptive Re-Use of Cultural Heritage Sites: A Strategy for Circular Economy, Sustainability. 2025. DOI: 10.3390/su17146403.
  6.  Baiani S, Altamura P. Circular & sustainable adaptive reuse of fragile industrial heritage sites. Regenerating Ex SITOCO, TECHNE – Journal of Technology for Architecture and Environment. 2025. DOI: 10.36253/techne-16923.
  7. [https://www.warszawa1939.pl/obiekt/dworska-gazownia-14] [27-04-2026].
  8.  Pieter J. Zarys metodologii pracy naukowej. Warszawa, PWN. 1975.
  9.  ICOMOS. Międzynarodowa Karta Konserwacji i Restauracji Zabytków i Obiektów Zabytkowych (Karta Wenecka). 1964.
  10.  Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1] (Dz.U. 2022 poz. 1225).
  11.  Marchwiński, J. Aesthetic and functional aspects of BIPV – an architectural outlook. Technical Transactions. 2023; https://doi. org/10.37705/TechTrans/e2023010
  12.  Projekt Budowlany.(2024). Przebudowa budynku magazynowego dawnej fenolowni ze zmianą sposobu użytkowania na budynek biurowy w kompleksie przy ul. Kasprzaka 25 w Warszawie (generalny projektant: Studio Budowlane Unity, arch. Marchwiński J.).
  13. Vasiljević T, Marchwiński J. Antić U. Adapting and Transforming Abandoned Industrial Heritage Buildings into Contemporary Office Spaces on the Example of PGNIG in Warsaw, Poland, Journal of the Faculty of Civil Engineering and Architecture. 2023; https://doi. org/10.62683/zrgaf38.1- 12
  14.  Danowski A. Po co komu stare fabryki? Komisja Opieki nad Zabytkami, Warszawa. 2010.
  15.  Uchwała Nr XXXIX/1011/2012 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 5 lipca 2012 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu Czyste – rejon ulicy Prądzyńskiego.
  16. Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 12marca 1996 r. w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (M. P. 1996 nr 19 poz. 231).
  17. Mahammedi C, Mahdjoubi L, Booth C, Butt T. Framework for preliminary risk assessment of brownfield sites, Science of the Total Environment. 2021. DOI: 10.1016/j. scitotenv. 2021.151069.
  18.  Ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
  19.  Kopyłow O. Wykwity na murach ceglanych. Inżynier Budownictwa. 2021; 7.
  20.  Janssens K, Godts S, Orr S, Marincioni V, Van Den Bossche N. Assessing salt mixture-induced degradation in masonry facades using hygrothermal simulations. Journal of Building Physics. 2025. DOI: 10.1177/17442591251344835.
  21.  PN-EN ISO 9972:2015-10 Cieplne właściwości użytkowe budynków – Określanie przepuszczalności powietrznej budynków – Metoda pomiaru ciśnieniowego z użyciem wentylatora.
  22.  Nazaroff WW. 30+ years of knowledge creation: Indoor Air 1991–2021, Indoor Air. 2022. DOI: 10.1111/ina.13074.
dr hab. inż. arch. Janusz Marchwiński, prof. ATA, Akademia Techniczno-Artystyczna Nauk Stosowanych w Warszawie; Wydział Architektury
ORCID: 0000-0003-3897-3580
dr inż. Ołeksij Kopyłow, Instytut Techniki Budowlanej
ORCID: 0000-0002-8436-2521
dr hab. inż. arch. Agnieszka Starzyk, prof. SGGW, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego; Instytut Inżynierii Lądowej
ORCID: 0000-0002-8704-5003

dr inż. Ołeksij Kopyłow, Instytut Techniki Budowlanej
ORCID: 0000-0002-8436-2521

Correspondence address: o.kopylow@itb.pl

Full paper:

DOI: 10.15199/33.2026.08.09

Article in PDF file

Received: 17.02.2026 / Artykuł wpłynął do redakcji: 17.02.2026 r.
Revised: 21.04.2026 / Otrzymano poprawiony po recenzjach: 21.04.2026 r.
Published: 19.08.2026 / Opublikowano: 19.08.2026 r.